บทความ อ. ๕๔/๒๕๖๓  
                                                                                              วีระเชษฐ์  จรรยากูล  
                                                                         นักวิเคราะห์นโยบายและแผนชำนาญการ  

                                             คุณไม่เว้นระยะทางสังคม  

                     เจ้าของที่ดินมีที่ติดกับโครงการหมู่บ้าน แต่เห็นว่าก่อสร้างบ้านโดยไม่เว้นระยะห่างจากที่ดิน 
ของพวกเขา จึงขอแบบแปลน เจ้าของโครงการว่าอย่างไร แล้วเจ้าของที่ดินได้แบบแปลนหรือไม่  ไปดูกัน  

                  น้าแอ๊ดมีหนังสือถึงองค์การบริหารส่วนตำบลแห่งหนึ่ง ขอสำเนาแบบแปลนบ้านก่อสร้าง      
ในโฉนดที่ดินที่อยู่ในโครงการจัดสรรที่ดินหมู่บ้านสุขสบาย เพื่อประกอบการดำเนินการตามกฎหมาย ต่อมา 
องค์การบริหารส่วนตำบลมีหนังสือปฏิเสธการเปิดเผยด้วยเหตุผลว่า เนื่องจากแบบแปลนก่อสร้างอาคารโฉนด 
เลขที่ 555 ได้ระบุในแบบแปลนว่า “แบบนี้เป็นสิทธิ์ของสถาปนิก/วิศวกร ที่ระบุข้างต้น ห้ามผู้ใดนำไปใช้หรือ 
คัดลอกหรือทำสำเนาโดยไม่ได้รับอนุญาต ” และเจ้าของที่ดินเลขที่ดังกล่าวก็คัดค้านการเปิดเผย จึงไม่สามารถ 
เปิดเผยให้ได้  น้าแอ๊ดก็เลยมีหนังสืออุทธรณ์ต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร   

                  ในการพิจารณาของคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาขาวิทยาศาสตร์  
เทคโนโลยี อุตสาหกรรมและการเกษตร องค์การบริหารส่วนตำบลมีหนังสือส่งเอกสารไปประกอบการพิจารณา 
และชี้แจงว่า ได้อนุญาตให้น้าอ๊อดก่อสร้างอาคารในที่ดินโฉนดเลขที่ 555 ในโครงการจัดสรรที่ดินหมู่บ้าน        
อยู่สบาย ผู้อุทธรณ์คือน้าแอ๊ดกับพวก เจ้าของที่ดินสองแปลงทางทิศตะวันตกและทิศตะวันออกของที่ดิน 
โครงการ แต่พบว่าโครงการได้ก่อสร้างอาคารโดยไม่เว้นระยะห่างตามกฎหมายกำหนดและไม่ได้รับคำยินยอม 
เป็นหนังสือจากเจ้าของที่ดินข้างเคียง จึงร้องเรียนให้ตรวจสอบ ซึ่งเมื่อตรวจสอบแล้วพบว่าก่อสร้างผิดจากแบบ 
ที่ได้รับอนุญาตซึ่งรับว่าจะรื้อถอนอาคารส่วนผนังที่ชิดเขตที่ดินดังกล่าว และแจ้งผลการตรวจสอบให้น้าแอ๊ด 
ทราบแล้ว ต่อมาน้าแอ๊ดมีหนังสือขอคัดสำเนาแบบแปลนบ้านก่อสร้างดังกล่าว องค์การบริหารส่วนตำบล        
ก็มีหนังสือตอบปฏิเสธไปด้วยเหตุผลดังกล่าว   

                  คณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาขาวิทยาศาสตร์ฯ พิจารณาแล้วเห็นว่า   
แบบแปลนบ้านก่อสร้างในโฉนดที่ดินที่อยู่ในโครงการจัดสรรที่ดินหมู่บ้านอยู่สบายในที่ดินโฉนดเลขที่ 555    
เป็นข้อมูลข่าวสารการปฏิบัติราชการตามปกติของหน่วยงานของรัฐ ในการพิจารณาอนุญาตก่อสร้างอาคารตาม 
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร ฯ ประกอบกับการก่อสร้างอาคารตามแบบอนุญาตพื้นที่ติดต่อกับอาคารที่พักของ   
น้าแอ๊ดจึงเป็นผู้มีส่วนได้เสียโดยตรง สมควรได้รับรู้ข้อมูลข่าวสารเพื่อปกป้องสิทธิของตน การเปิดเผยจะเป็นการเปิด 
โอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบความโปร่งใสในการปฏิบัติหน้าที่ของ องค์การบริหารส่วนตำบล       
แต่เมื่อน้าแอ๊ดต้องการแบบแปลนเพื่อตรวจสอบว่าอาคารนั้นก่อสร้างถูกต้องตามแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต 
หรือไม่ การเปิดเผยเฉพาะแบบแปลนภายนอกและแผนผังที่ตั้งอาคารก็เพียงพอต่อการตรวจสอบแล้ว ส่วนที่ 
แจ้งว่าแบบแปลนเป็นลิขสิทธิ์ของของสถาปนิก/วิศวกร นั้น หากบุคคลใดนำข้อมูลดังกล่าวไปทำซ้ำ ดัดแปลง 
หรือใช้ประโยชน์ทางการค้าในลักษณะละเมิดลิขสิทธิ์ บุคคลนั้นก็ต้องรับผิดชอบตามที่กฎหมายบัญญัติ  เว้นแต่ 
ลายมือชื่อที่ปรากฏในแบบแปลนก่อสร้าง จึงวินิจฉัยให้องค์การบริหารส่วนตำบลแห่งนั้น เปิดเผยแบบแปลน 
ภายนอกและแผนผังที่ตั้งอาคารในที่ดินโฉนดเลขที่ 555 พร้อมรับรองสำเนาถูกต้องให้น้าแอ๊ด โดยปกปิดลายมือ 
ชื่อที่ปรากฏในแบบแปลน  

                  กองช่างเก็บเรื่องนี้ไว้บนโต๊ะเลยนะครับ เพราะไม่ใช่แต่คนเท่านั้นที่ต้องเว้นระยะห่างทางสังคม  
บ้านก็ต้องห่างเหมือนกัน มีข้อสงสัยการปฏิบัติตามกฎหมายนี้ หารือไปได้ครับ  ที่สำนักงานคณะกรรมการ 
ข้อมูลข่าวสารของราชการ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี  ๐ ๒๒๘๓ ๔๖๗๘   www.oic.go.th    

 (ที่ วท ๒/๒๕๖๓)                             “รู้สิทธิ ชีวิตมีคุณค่า ”