และในประเทศไทยนั้น ก็มิได้ละเลยถึงปัญหายาเสพติด เพราะรู้ว่าเรื่องนี้สร้างความเดือดร้อนแก่ตัวประชาชนเอง และครอบครัว รวมถึงประเทศชาติอีกด้วย ดังจะเห็นได้จาก พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 มีใจความว่า
"....ยาเสพติดนี่มันก่อให้เกิดความเดือดร้อนหลายอย่าง โดยที่ไม่ได้ตั้งใจ ทั้งราชการ ตำรวจ โดยโรงพยาบาล โดยคน เอกชนต่าง ๆ เดือดร้อนหมด และสิ้นเปลือง คนทั่วประเทศก็สิ้นเปลือง แทนที่จะมีเงินทอง มีทุนมาสร้างบ้านเมืองให้สบาย ให้เจริญ มัวแต่ต้องมาปราบปรามยาเสพติด มัวแต่ต้องเสียเงินค่าดูแลรักษาทั้งผู้เสพยา ผู้เป็นคนเดือดร้อนอย่างนี้ก็เสียทั้งเงินและเสียทั้งชื่อเสียง....." พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ณ ศาลาดุสิตาลัย วันที่ 4 ธันวาคม 2545
ประวัติความเป็นมาวันยาเสพติด
ในการประชุมระหว่างประเทศว่าด้วยการใช้ยาในทางที่ผิด และการลักลอบใช้ยาเสพติด (International Conference on Drug Abuse and licit Trafficking ICDAIT) ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย ระหว่างวันที่ 17-26 มิถุนายน 2530 ที่ประชุมได้มีมติให้เสนอสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (United Nations General Assembly) ขอให้กำหนดวันที่ 26 มิถุนายนของทุกปี เป็น "วันต่อต้านยาเสพติดโลก" (International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking)
โดยที่ประชุมสมัชชาใหญ่องค์การสหประชาชาติได้มีมติเห็นชอบตามข้อเสนอดังกล่าวในการประชุมเมื่อเดือนธันวาคม 2530 ซึ่งประเทศไทย หนึ่งในประเทศสมาชิกองค์การสหประชาชาติ ได้แสดงเจตนารมณ์ในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดร่วมกับประเทศสมาชิกอื่น ๆ ทั่วโลก ด้วยการจัดกิจกรรมเนื่องในวันต่อต้านยาเสพติดเป็นประจำเสมอมา ดังนั้น เพื่อเป็นการย้ำเตือนให้ประชาชนไทยเกิดความตระหนักว่ายาเสพติดเป็นปัญหาของคนไทยทั้งชาติ ที่ทุกคนควรมีส่วนร่วมในการป้องกันและแก้ไข สำนักงาน ป.ป.ส. จึงขอเชิญชวนชาวไทยทุกคนร่วมกัน "สวมเสื้อสีขาว" โดยพร้อมเพรียงกันในวันต่อต้านยาเสพติดโลก
ประเทศไทยได้เผชิญกับปัญหายาเสพติดมาเป็นเวลาช้านาน รัฐบาลในแต่ละยุคได้ดำเนินการแก้ไขปัญหายาเสพติดมาตลอด จนกระทั่งในปี 2501 คณะปฏิวัติภายใต้การนำของจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ได้ออกประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 37 ลงวันที่ 9 ธันวาคม 2501 ให้เลิกการสูบฝิ่นทั่วราชอาณาจักรโดยมีการเผาทำลายฝิ่นและอุปกรณ์การสูบฝิ่นที่ท้องสนามหลวงในคืนวันที่ 30 มิถุนายน 2502 หลังจากนั้นปี 2504 รัฐบาลได้จัดตั้ง "คณะกรรมการปราบปรามยาเสพติดให้โทษ" ใช้ชื่อย่อว่า ป.ป.ส. สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี โดยมีอธิบดีกรมตำรวจเป็นประธาน และมีผู้แทนจากทุกส่วนราชการที่เกี่ยวข้องเป็นกรรมการ
ต่อมา ในสมัยนายธานินทร์ กรัยวิเชียร เป็นนายกรัฐมนตรี รัฐบาลได้เล็งเห็นว่า การปราบปรามยาเสพติดไม่สามารถแก้ไขได้โดยการดำเนินการเฉพาะกรมตำรวจฝ่ายเดียว จึงได้เสนอร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามยาเสพติด 2519 ต่อสภาปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน และประกาศใช้เป็นกฎหมายเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2519
ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา การแก้ไขปัญหายาเสพติดของประเทศไทยก็ได้ดำเนินไปอย่างมีแบบแผนและเป็นระบบที่ดีขึ้น พระราชบัญญัติดังกล่าวได้กำหนดให้มีคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดหรือเรียกชื่อย่อว่า ป.ป.ส. โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน และจัดตั้งสำนักงาน ป.ป.ส. ขึ้นเป็นหน่วยงานกลางรับผิดชอบโดยตรง มีฐานะเป็นกรมกรมหนึ่งในสำนักนายกรัฐมนตรี ปัจจุบันสำนักกระทรวงยุติธรรม ขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี มีหน้าที่ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ประเทศไทย สำนักงาน ป.ป.ส. ในฐานะหน่วยงานกลางที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในประเทศมาโดยตลอด ได้นำมติเรื่องวันต่อต้านยาเสพติดขององค์การสหประชาชาติเสนอต่อคณะรัฐมนตรีในการประชุมเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2531 ซึ่งที่ประชุมคณะรัฐมนตรีได้มีมติให้กำหนดวันที่ 26 มิถุนายนของทุกปี เป็นวันต่อต้านยาเสพติด โดยเริ่มตั้งแต่ปี 2531 เป็นต้นมา
วันต่อต้านยาเสพติดในประเทศไทย
นอกจากนี้ ยังได้เปิดตัวพรีเซนเตอร์รณรงค์ต่อต้านยาเสพติด ประจำปี 2561 จำนวน 5 คน ประกอบด้วย
1. นายทชภณ พลกองเส็ง (พลพล) ศิลปิน สังกัด GMM Grammy
2. นางสาวณัฏฐณิชา ดังวัธนาวณิชย์ (ณิชา) นักแสดง สังกัด ช่อง 3
3. นางสาวพิมประภา ตั้งประภาพร (พิม) นักแสดง สังกัด ช่อง 7
4. นายเจษฎ์พิพัฒ ติละพรพัฒน์ (เจษ) นักแสดง ช่อง ONE
5. นางสาวพาณิภัค วงศ์พัฒนกิจ (เทนนิส) นักกีฬาเทควันโดทีมชาติไทย
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2560 : "ทำดีเพื่อพ่อ สานต่อแก้ปัญหายาเสพติด" (Do Good Deeds for Dad against Drugs" 26 June, International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking)
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2559 : "ประชารัฐร่วมใจ ปลอดภัย ยาเสพติด เฉลิมพระเกียรติ 70 ปี ทรงครองราชย์"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2558 : "คิดดี ทำดี ต่อต้านยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2557 : "สังคมปลอดภัย ชุมชนอุ่นใจ ได้ลูกหลานกลับคืน"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2556 : "คนไทยหัวใจสีขาว ร่วมต้านยาเสพติด" ภายใต้คำขวัญ "ยาเสพติดจะพินาศ คนไทยทั้งชาติต้องร่วมมือกัน"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2555 : "พลังแผ่นดินเอาชนะยาเสพติด เทิดไท้ 80 พรรษา มหาราชินี"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2554 : "สานต่อพระราชปณิธาน หยุดยั้งยาเสพติด หยุดหายนะแผ่นดิน"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2553 : "ไทยเข้มแข็ง ชนะยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2552 : "ทำความดี ตามคำพ่อ" ภายใต้คำขวัญ "รวมพลังประชาไทย พ้นภัยยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2551 : "รวมพลังประชาไทย พ้นภัยยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2550 : "รวมพลังไทย ขจัดภัยยาเสพติด ร่วมเทิดไท้องค์ราชัน"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2549 : "60 ปี ทรงครองราชย์ รวมพลังไทยทั้งชาติ ขจัดยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2548 : "พลังไทย ต้านภัยยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2546 : "พลังไทย ต้านภัยยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2545 : "พลังมวลชน พลังแผ่นดิน ขจัดสิ้นยาเสพติด : The Power of people can conquer illicit drugs"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2544 : "รวมพลังแผ่นดิน ขจัดสิ้นยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2543 : "รักในหลวง ห่วงลูกหลาน ร่วมกันต้านยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2542 : "รักในหลวง ห่วงลูกหลาน ร่วมกันต้านยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2541 : "ร่วมใจเล่นกีฬา ใช้ชีวิตอย่างรู้ค่า ไม่พึ่งพายาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2540 : "เล่นกีฬา ใฝ่ศึกษา ไม่พึ่งพายาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2539 : "มุ่งทำความดี มีวินัย หลีกไกลยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2538 : "ล้อมรักให้ครอบครัว เหมือนล้อมรั้วป้องกันยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2537 : "ยาเสพติดป้องกันได้ ด้วยความเข้าใจจากครอบครัว"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2536 : "ผิดกฎหมาย ทำลายชีวิต หากติดสารระเหย"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2535 : "สมองฝ่อ รักษาไม่หาย คือพิษร้ายจากยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด 2534 : "ประสาทหลอน เป็นโรคจิตวิกลจริต เพราะกินยาบ้า"
วันต่อต้านยาเสพติด
ธีมรณรงค์ และคำขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2560 : "Listen First - Listening to children and youth is the first step to help them grow healthy and safe."
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2559 : "A message of hope: Drug use disorders are preventable and treatable."
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2558 : "Think Health, Not Drugs"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2557 : "Drug use disorders are preventable and treatable"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2556 : "Make health your "new high" in life, not drugs."
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2555 : "Do drugs control your life ? Your life. Your community. No place for drugs" ซึ่งแปลเป็นไทยได้ว่า "ยาเสพติดครอบงำชีวิตของคุณอยู่หรือเปล่า ชีวิตของคุณ สังคมของคุณ ต้องไม่มีที่สำหรับยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2554 : "Global Action for Healthy Communities Without Drugs"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2553 : "Health is the ongoing theme of the world drug campaign."
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2550-2552 : "Do drugs control your life? Your life. Your community. No place for drugs." ซึ่งแปลเป็นไทยได้ว่า "ยาเสพติดครอบงำชีวิตของคุณอยู่หรือเปล่า ชีวิตของคุณ สังคมของคุณ ต้องไม่มีที่สำหรับยาเสพติด"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2549 : "Value yourself...make healthy choices"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2548 : "Drugs is not child's play"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2547 : "Drugs : treatment works"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2546 : "Let's talk about drugs"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2545 : "Substance abuse and HIV/AIDS"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2544 : "Sports against drugs"
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติดโลก 2543 : "Facing reality: denial, corruption and violence"
ขอขอบคุณภาพและข้อมูลจาก
- สำนักเลขาธิการ สำนักงาน ป.ป.ส.
- unodc.org
- un.org
